دوزخ گرد هم آيند كافران به مسلمانان مىگويند آيا شما مسلمان نبوديد ؟ پاسخ مىدهند : چرا ، مىگويند : چه سودى اسلامتان برايتان داشت چه شما با ما در آتشيد ؟ مىگويند : گناهانى داشتيم كه به سبب آنها مورد مؤاخذه قرار گرفته‌ايم ، خداوند گفتار آنها را مىشنود و دستور مىدهد هر كه را از اهل قبله است از آتش بيرون آورند ، هنگامى كه بيرون مىآيند كافران آنها را مىبينند و مىگويند : اى كاش ما مسلمان مىبوديم تا از آتش بيرون برده مىشديم چنان كه آنها بيرون برده شدند ، سپس پيامبر خدا صلّى اللّه عليه و آله . اين آيه را خواند : رُبَما يَوَدُّ الَّذِينَ كَفَرُوا لَوْ كانُوا مُسْلِمِينَ « 1 » . و نيز فرموده است : « خداوند بر بنده مؤمنش از مادر مشفق به فرزندش مهربانتر است » « 2 » . جابر بن عبد اللّه انصارى گفته است : كسى كه در روز قيامت نيكيهايش بر بديهايش بچربد بى حساب وارد بهشت مىشود ، و آن كه در روز قيامت نيكيهايش با بديهايش برابر باشد به آسانى محاسبه و سپس داخل بهشت مىگردد ، و شفاعت پيامبر خدا صلّى اللّه عليه و آله براى كسانى است كه خويش را هلاك و پشت خود را از گناه گرانبار كرده‌اند . روايت شده است كه : خداوند به موسى عليه السّلام فرمود : قارون به تو فرياد رسى كرد و تو به فريادش نرسيدى ، به عزّت و جلالم سوگند اگر از من كمك مىخواست او را كمك و عفو مىكردم » . سعد بن بلال گفته است : در روز قيامت امر مىشود كه دو كس را از آتش بيرون آورند ، خداوند به آن دو مىفرمايد : به آنچه انجام داديد مستوجب آتش شديد و من هرگز به بندگان ستمكار نيستم ، و امر مىكند كه آنها را به دوزخ باز گردانند ، يكى از آنها در حالى كه در زنجير است مىدود تا به آتش درآيد و ديگرى در رفتن درنگ مىكند ، خداوند امر مىكند هر دو را باز گردانند ، تا از رفتار آنها پرسش شود ، آن كه به سوى آتش دويد مىگويد : از و بال گناهان خود چيزى چشيدم كه براى بار دوّم خود را در معرض خشم تو قرار ندهم ، و آن كه درنگ كرد مىگويد : گمان نيكم به تو نويد مىداد كه پس از آن كه مرا از آتش در آوردى دوباره به آن باز نمىگردانى ، خداوند امر مىكند كه هر دو را به بهشت برند . پيامبر خدا صلّى اللّه عليه و آله فرموده است : در روز قيامت ندا كننده‌اى از زير عرش ندا مىكند : اى امّت

--> ( 1 ) السّنة ابن ابى عاصم ، ابن جريره ، ابن ابى حاتم ، طبرانى ، حاكم و آن را صحيح دانسته ، ابن مردويه ، بيهقى در بعث و نشور از ابى موسى اشعرى ، الدّر المنثور ، ج 4 ، ص 92 ، سوره حجر / 2 : كافران ( هنگامى كه آثار شوم اعمال را مىبينند ) آرزو مىكنند كه كاش مسلمان مىبودند . ( 2 ) مورد اتفاق است ، طبرانى از حديث عبد اللّه بن اوفى ، مجمع الزّوائد ، ج 10 ، ص 213 .